We spreken vaak over trauma als iets wat vroeger is gebeurd.
Een gebeurtenis uit het verleden.
Maar trauma leeft niet in het verleden — het leeft in je lichaam, vandaag.
In je dagdagelijkse, in je relaties, in wat je automatisch doet.
Zelfs als je verstand zegt dat alles oké is, reageert je systeem regelmatig nog alsof het gevaar er nog is.Dat zijn traumareactiepatronen.
Automatische overlevingsreacties die ooit nodig waren, maar je nu tegenhouden om echt vrij te leven.
Wat zijn traumareactiepatronen?
Trauma is een spanning die ergens in je lichaam opgeslagen zit. Zelfs lang na de oorspronkelijke traumatische gebeurtenis. Een uitgebreide uitleg over trauma vind je hier. Doordat die spanning in je lichaam aanwezig is, kan je snel getriggerd worden. Je reageert heftig op een ogenschijnlijk kleine gebeurtenis of opmerking. Vaak is je reactie buiten-proportioneel, je reageert niet in verhouding met wat er op dat moment echt gaande is. Denk daarbij aan een kleine opmerking of kritiek van een partner, vriend of collega. Je hebt zeker al wel meegemaakt dat die opmerking veel heftiger binnen kwam dan verwacht.
Op het moment dat dit gebeurt, dat iets je triggert, wordt eigenlijk het oorspronkelijke trauma wakker gemaakt en dus ook de bijbehorende spanning in je lichaam. Je voelt een knoop in je maag, een krop in je keel, een klem op je hart,.. Trauma slijt niet met de tijd, het kan enkel helen wanneer jij de spanning kan ontladen en een nieuwe beweging leert maken. Soms zal trauma daardoor zonder hulp helen, je gaat bvb zelf nog eens door een gelijkaardige situatie maar reageert er nu heel anders op, met sommige trauma's heb je wat extra hulp nodig.
Maar terug naar die spanning die opkomt wanneer je getriggerd bent. Die spanning verhoogt je prikkelniveau (stresslevels) en daardoor kom je soms in traumareactiepatronen terecht.
Er bestaan vier basisreacties, ook wel bekend als fight, flight, freeze en follow (fawn):
- Fight (vechten) – Je gaat fysiek vechten, reageert met agressie, of je vecht door te discussieren en in confrontatie te gaan.
- Flight (vluchten) – Je vlucht weg, gaat lopen, of vlucht naar lala-land.
- Freeze (bevriezen) – Je lichaam verstart. Je voelt minder, lijkt afwezig of ‘bevroren’.
- Follow (volgen) – Je past je aan. Je doet wat de ander doet en volgt gewoon.
Iedereen herkent er wel iets van. Vaak wisselen ze elkaar af.
Ze zijn geen fout gedrag, maar oude beschermingsmechanismen.
Van bescherming naar belemmering
Die reacties hebben je ooit geholpen te overleven. Toen was het de enige manier om verder te kunnen.
Maar vandaag houdt datzelfde patroon je vaak tegen.
Je reageert nog steeds op situaties alsof het gevaar er is, ook al weet je dat het nu anders is.
Zo herhaal je onbewust dezelfde spanningen, in relaties, werk of zelfbeeld.
Trauma en opgeslagen spanning kunnen zich ook uiten als:
- moeite met grenzen stellen
- constant alert of uitgeput zijn
- pleasen of perfectionisme
- gevoelloosheid of dissociatie
- controle willen houden
- moeite met nabijheid
Traumaheling begint bij bewustwording
Het is dus heel interessant om je bewust te worden van deze traumareacties, ze zijn een indicator voor stukken in jezelf waar je nog mag naar kijken. Een keer het oorspronkelijke trauma geheeld is, verdwijnt de trigger namelijk meestal ook.
Het is goed om te leren herkennen wat er in je lichaam gebeurt, zodra een oud patroon actief wordt.
Herstellen met lichaamsgericht en systemisch werk
Bij Wisense in Malderen werken we lichaamsgericht en systemisch.
Je leert luisteren naar wat je zenuwstelsel nodig heeft, en hoe oude overlevingsmechanismen kunnen ontspannen.
Je hoeft niet in detail te praten over wat er gebeurd is, het lichaam vertelt zijn eigen verhaal.
Je bent welkom voor een privé-sessie, waar we via coaching en begeleiding je ondersteunen.
In het 6daagse trauma groeitraject werk je in een kleine groep aan regulatie, bewustwording en herstel.
Zodat jij weer kunt voelen, ademen en leven — zonder dat je systeem op elk moment in overdrive schiet.


